KIZILDELİ SULTÂN TEKKESİ’NİN SATILAN BÜYÜKBAŞ HAYVANLARI…

KIZILDELİ SULTÂN TEKKESİ’NİN SATILAN BÜYÜKBAŞ HAYVANLARI
KARACABEY HARASINA GÖTÜRÜLDÜLER
(yollarda çoğu öldü)

 

YAZI               : Mart 1245 (Mart 1829) yılı, Padişâh 2. Mahmut dönemi, Ruslarla savaş sürmekte, Ruslara karşı savaşan Sadra’zam Reşit Paşa Külefçe (Şumnu’nun kuzeyinde köy-Bulgaristan’da) o yıl Mayıs ayında Erzurum, 22 Ağustos’ta Edirne ve Kırklareli Rusların eline geçti, Yunanlılar ayaklandı.

 

KİMDEN        : Karacabey Harası Müdürü’nden.

 

KİME              : Divân-ı Hümayûn’a,

 

KONU                       :Mihaliç (Karacabey) ve İnoz (Enez) Haraları’na bakılmak için teslim edilen kısrak, taylar, at, aygırlar vb. Karacabey ve İnoz (Enez) Haraları’na yayılmak için Dergâh-ı ali kapıcı başılarından eski Cebehanecibaşı Mehmed Emin Ağa marifetiyle Padişâh’ın irâdesi üzerine satın alınan ve bazı Bektâşî tekkelerinden toplanıp miri damgası vurulan 1257 kısraktan 739’u Karacabey Harasına, 355 baş aygır, hergele ve süt tayı Enez Harasına teslim edildiği, fakat 1243 (1827) yılı soğuk geçen kış mevsiminde bu hayvanlardan 510 baş hayvanın telef olduğu, kalanlarını canbazlar kethüdası marifetiyle satıldığına iişkin raporda Bektâşî Tekkeleri’nde iyi bakılan hayvanların ehliyetsiz, hayvancılıktan anlamayan kişilerin ellerinde ziyan oldukları görülmektedir, bu hayvanların % 40.57’si yollarda telef olmuştur. Burada çok az miktarda hayvanın akıbeti sergilenmekte, acaba üç kıtaya yayılan devletimizin yüzlerce Bektâşî Tekkesinin el konan taşınır ve taşınmaz mal varlığı nerede kaldı, bunca servet ne oldu?

Çevremizde (Razgrad ilçesi, Yunus Abdal Köy’ü, Bulgaristan’da) bulunan Demir Baba ve Hüseyin Baba Tekkeleri’ne ait yazılar bu dosya içerisindedir. Hüseyin Baba Tekkesi’ni ele geçiren Mustafa Reşit Paşazade Mazhar Paşa 40 bin dönüm çiftliği daha büyütmek için çevre köylü arazisine saldırmıştır.

 

BELGE: BOA-Cevdet İktisat, No; 1775

Not: Mazhar Paşa’nın Deliorman halkına yaptığı baskı ve işkenceler Rusçuk (Ruse-Bulgaristan’da) Alman ve Avusturya Konsolosluk arşivlerinde bulunmaktadır. 11 Aralık 1858 yılı.

 

Kaynak: Ahmet Hezarfen, Tarihi Belgeler Işığında Kızıldeli Sultan (Seyit Ali Sultan) Dergahı, CEM Vakfı Yayınları: 14, İstanbul 2006, Sayfa: 91-92