ÜSKÜDAR’DA BEKTAŞİ TEKKELERİNİN DURUMLARI

YAZI  

1241 (1826) yılı, Padişah 2.Mahmud dönemi. O yıl Yeniçeri Ocağı kaldırılırken bu ocağın dayandığı BEKTAŞİ TARİKATI da acımasız takibata uğradı, Bektaşi Babalarının ileri gelenleri idam edildi, müritleri de öteye beriye sürgün edildi.

 

KİMDEN

Sadrazam’dan (rapor),

 

KİME 

Divan-ı Hümayun’a,

 

KONU           

İstanbul ve Üsküdar’da BEKTAŞİLER hakkında araştırma ve soruşturma yapılması için diğer tarikat şeyhleri, şer’i görevliler, medrese hocaları, mahalle  imamları ve tarafsız bilgin kişiler tarafından yapılarak inançları şeriata uymayanların gerekli cezalarının verilmesi.

 

SADRAZAMIN TEKRİRİ

Bismillah

ŞEVKET-LÜ KERAMET-LÜ KUDRET-LÜ VELİYYÜ-N-Nİ’METİM

EFENDİM
PADİŞAHIM,

Takdim- i hak-pay-ı hümayun-ı mülük-aneleri kılınan diğer takrir-i  çaker-a- nemde (Bab-i Ali’ye yollanan yazı) muharrem oldığı vechile BEKTAŞİ MADDESİ’nin tahkik u icrası hususı Samahat-lü Şehhü-l-İslam  Efendi da’ileri tarafına Bab-ı Alilerinden iş’ar olınsa şayed i’tizar itmeleri ve yahud taraflarından tahkik olunacakların hakkında mukaddema saray-ı hümayun-ı şahanelerinde iken kendülerine havale olınan BEKTAŞİYAN haklarında oldığı misillü fakat kendülerinin vaki olan nutk u takrirleriyle iktifa olınarak BEKTAŞİLİK FESADI’nın yine külliyen ardı alınmaması melhuz (olabilir) idüğinden muvafık irade-i seniyye-i mülük-aneleri buyurıldığı halde kariha-i sabiha-i şahanelerinden (padişahın doğru fikri) olmak üzere gerek İstanbul ve gerek Üsküdar’da olan Bektaşiler’ in meşayih-i tarik (tarikat şeyhleri) ve ders hocaları ve me’mur-ı şer’i vasıtasiyle mahallat imamları (mahalle imamları) taraflarından ve sair bi-garez-i erbab (tarafsız yeterli) vukufdarsa gereği gibi taharri ve tahkikiyle yegan yegan (birer birer) ahval ü keyfiyetleri gadr ve himayeden ari (haksızlık ve arkalama) vechile harice çıkarılarak ve haklarında ne vechile ahkam-ı şer’iyye terettüb ederse (gerekirse) öylece icra olunarak şu BEKTAŞİ FESADI MADDESİ’nin ehl-i sünnet arasından külliyen tathirine (kökünden temizlime) efendi-i müşurün-ileyh daileri (adı geçen şeyhü-l-islam) bi-z-zat nasb-ı nefs itmek üzere kerdülerine mahsus emr ü tenbih-i şahane ve yahud bu vechile irade-i seniyye-i müluk-aneleri müteallik buyurıldığı taraf-ı çakeriden kendülerine ifade olınmak üzere kullarına hitaben emr u ferman-ı pad-şahaneleri şeref-riz i sudur (şeref veren emir verilirse) buyurılur ise in-şae-allahü teala u suretle ihkak-ı hakk olınarak (hakkı yerine getirmek) BEKTAŞİLİK FESADI’nın münkatı olması (son bulması) me’mul ü melhuz (umıla bilir) olmağla her ne vechile emr ü irade-i seniyye-i müluk-aneleri (padişaha yakışır şekilde emir çıkarsa) sünuh u sudur buyurılur ise emr u ferman Şevket-lü Keramet-lü Meabet-lü kudret-lü Veliyyü-n-ni’metim Efendim Pad-şahım Hazretlerinindir.

 

HATT-I HÜMAYUN

BENİM VEZİRİM,

İŞBU TAKRİRİNDE BEYAN EYLEDİĞİN İBAREDE BEYAZ ÜZERİNE OL-VECH İLE İRADEMİ BEYAN İDEREK TARAFINA GÖNDEDİM HEMAN EFENDİ DAIMİZE GÖSTERÜB ŞU BEKTAŞİ FESADININ KÜLLİYYEN ARDI ALINMASINA GAYRET OLINSUN VE EFENDİ DAİMİZİN BU KERRE DAHİ GEVŞEK TUTACAĞINI ANLAR İSEK NE VECHİLE SIKIŞTIRILMASI LAZIM GELECEĞİNİ YİNE TAKRİRİNLE İŞ’AR İDESİN DİĞER TAKRİRİNİ Bİ-L-MÜTALAA CEVABINI BALASINA YAZARIM

 

BELGE

BOA-Hatt-i Hümayun tasnif No: 17322

 

 

Belge Çevirisi: Ahmet Hezarfen

CEM Vakfı Arşivi