TEKKE, NAZAR-GAH VE ZAVİYELERİN YÖNETİMİ DERVİŞLERE BIRAKILMASI

YAZI  

1144 (1731 m.) yılı, padişah 1. Mahmud zamanıdır. O yıllar, Osmanlı-İran savaşı devam etmektedir.

 

KİMDEN

Kırşehir’de Hacı Bektaş Veli Dergahı post-nişini ŞEYH EL-HAC FEYZULLAH Efendi.

 

KİME 

Divan-ı Hümayun’a Ma’ruzattır.

 

KONU           

Tekke, nazar-gah, han-kah ve zaviyelere ait vakıflar zalim kişilere verilip tekkeye hizmet eden dervişlerin zor durumda bırakılması, vakıfların yönetimi post-nişinlere bırakılması.

 

BELGE

Der-devlet-i Mekine Arz-ı Da’i-i Kemine Budır ki,

Cedd-i azizim Sultanü-l-arifin Bürhanü-l-aşıkın El-Hac Bektaş Veli Kuddise Sırrıhu-l-celi Hazretleri’nin memalik-i mahrusa-il-mesalikde olan BABA ve DEDE ve ABDAL ve DERVİŞ ve SULTAN namile elsine-i nasda mezkur olan NAZAR-GAH ve TEKYE ve HAN-KAH ve ZAVİYE’lerinde vakıf üzere asitane-i aleyhlerine meşruta olmağla seccade-nişin olan şeyh ve tekye-nişinlerinden biri fevt ve tebdil olunmak lazım geldikte aziz-i müşarü-n-ileyhin evladından olub bi-l-fiil kendü asitane-i aleyhlerinde seccade-nişin olanların arz ü icazet namiyyeleriyle tevcih olınub kuzat ve nüvab ve mütevelliler ve sair eshab-ı aruzın arzlarıyle ve arz-ıhal ile tevcih olunmamak üzere her gelan selatin-i ızam nuru-l-lah merkadihüm hazeratının başka başka müteaddid yedimize i’ta buyurdıkları nişan-ı hümayunlarda muşarrah ve kadimi üzere şart-ı vakıfda dahi mestur-ı mukayyed iken birkaç seneden beru ba’z-ı kuzat ve nuvab ve mütevelliler ve vülat ve sair eshab-ı aruz arzlarıyle ve arz-ıhal ile tevcih olınmak neferiyyetle, zaviyelerimiz na-ehil ve na-halef kimselere virildüğinden ekseri harab ve nizam-i aslimizin ihtilaline ba’ıs olmağla bu misillü tebdilat vaki oldukda hilaf-ı nişan-ı hümayuna hareket olınmamak üzere bundan akdem der-i devlet-medara arz olundukta bin yüz kırk dört (1731 m.) senesinde Vezir-i Mükerrem ve Defter-dar Şıkk-ı Evvel İzzet Ali Paşa Hazretleri’nin ve bir def’a kırk yedi (1734 m.) tarihinde Defter-dar Halil Efendi’nin telhisleri mucebince meşruh ve mufassal evkaf-ı şerifler mukayyed olan aklamlardan anadolu Muhasebesi ve Harameynü-ş-şrifeyn ve Başmuhasebe ve Küçük Evkaf Muhasebesi ve askeri ruz-namçelerinde mahfuz olan hazine-i amire defterlerinde kaydlarına şerh verilmişken yine müracaat olınmayub Hacı Bektaş Veli asitanesi mesafe-i ba’iddendir deyu birer neferiyle tevcih olınmağın bir karar-ı sabık yine nizam-ı aslimiz muhtel ve tekyelerimiz na-ehil yedinde kalub hususen kura ü mezari’i olan zavileri avam-ı nasdan ba’z-ıları gerek kuvvet-i maliyyesiyle ve gerek hükkame istenadla üzerlerine Berat itdirüb timar ve zaamet misillu beher sene zallameden birer kimesneye iltizam ve hakk-ı fukara olan mahsul-i vakfı kendü umurlarına sarf u istihlak itmekle derviş-an fukaralarının beray-ı sedd-i ramak idecek maaşları külliyet ile zail ve ikametleri adimü-l-imkan oldığından ekseri harab ve fukaray-ı derviş-an la-mekan ü dalle niran-ı hak-i külhan guşelerinde pay-mal ser-gerdan olmağla bu makule zaviye ve han-kah ve tekyelerimiz zemane devletlerinden dest-i zeval-i ihtiram icra olınmayub muattal kalmağa sultanımın rizay-ı şerifleri olmayub şayeste ve reva görmeyecekleri ezher-i fi-ş-şems olmağla inayetlü efendimin eltaf-ı aleyh-i asaf-anelerinden mercu ü mütezerridir ki vakfı-ı ilahi sıyaneten ve evliya ve Allah’a hürmeten ve fukaray-ı derviş-ane merhemeten fi-ma ba’d memlulat ve tebdilat ve menzuliyyet iddi’a idenlerin dahi tevcihine inhay-ı ahir müdahale itmeyüb ve yedlerine fera ve kasr-ı yed ve sair teveccühata müteallık vuku’atı kuzat u nuvab ve mütevelliler ve sair eshab-ı aruzın arzlarıyle ve arz-ıhal ile tevcih olınmayub mesafe-i ba’idedir deyu gitmeğe adem-i usret illetiyle ve bahane-i ahire süluk ile salifü-z-zikr erbab-ı aruzın inhasına müsaade olınmayub kadimisi üzere ber-mucib-i şart-ı vakıf aziz-i müşarü-n-ileyhin kendü han-kah-ı aleyh ve zaviye-i keramet haviyelerinde seccade-nişin olan şeyhler tarafına havale olınmak üzere tekrar kaydlarına şerh virilmeyüb mukaddema evamir-i aliyye ile virilan şerh-ı merkum-ane meraat ve düstürü-l-amel olınmak babında inayet recasına bi-l-iltimas der-i devlet medara arz olındı baki der-adlindir.

Tahriren fi Evail-i Muharremü-l-haram sene sitte ve hamisin ve miete ve elf.

 

1-10. M. 1156 (Şubat 1743) sene.

 

BELGE

BOA – Cevdet Evkaf No 23695 / Şeyh Seyyid Feyzullah, Hacı Bektaş Veli Dergahı Seccade-nişini.

 

 

 

Belge Çevirisi: Ahmet Hezarfen

CEM Vakfı Arşivi