KOÇİ BABA ZAVİYESİ

YAZI  

3 Zilhicce sene 1124 (Aralık 1712), Padişah III.Ahmet dönemi, Sadrazam: Süleyman Paşa’dır.

21 Temmuz 1711’de Ruslarla Prut savaşı oldu. Osmanlı sadrazamı Baltacı Mehmet Paşa Rus Çarı Deli Petru’yu Prut nehri kıyısında yakalayıp sıkıştırdı. Fakat bu fırsattan yararlanamadı. Ruslar basit bir antlaşma ile büyük tehlikeyi atlattı, böylece Rusların vaktinde önce büyümeleri önlenemedi, Rumeli’deki topraklarımızın elimizden çıkmasına neden olup milyonlarca Türk vb. (Müslümanın) başka ulusların egemenliğinde kaldı.

 

KİMDEN

Hacı Bektaş Veli Sülalesinden Seccade-nişin ŞEYH  ELVAN’dan

 

KİME

Divan-ı Hümayun’a

 

KONU

Çankırı sancağı, Keskin bucağı, KOÇİ BABA köyünde bulunan KOÇİ BABA ZAVİYESİ’nin seccade-nişin ve mütevellisi Şeyh Elvan Dede Divan-ı Hümayun’a yazdığı dilekçesinde: Eskiden beri zaviyenin tüm vergilerden muaf olduğu halde buna bırakılmayarak vergi istendiği.

 

BELGENİN MEALİ

HATT-I HÜMAYUN

DEFTER EMİNİ ARZI MUCİBİNCE KENGRİ’DE PAŞAYA DEFATIRA HÜKÜM DUYURULDU

DEFTER EMİNİ EFENDİ ARZ EYLİYE DEYÜ BUYURULDU

Der-i Devlet-i Mekine Arz-ı Daı-i Kemine Budır ki, (yüce devletinizden bu aciz kulun dileğidir ki) Kengri (Çankırı) sancağında Keskin kazasında KOÇİ BABA ZAVİYESİ’nin zaviye-darı ve mütevellisi evladından olub hass-ı hümayuna resm-i bennak (raiyet yazılı olanların timar sahibi verdikleri vergi) ve mücerredi ve badi havasın (ceza ve narh vergisi) ve zaviye-i mezburde hınta (buğday) ve şair (arpa) ve öşr-i meyva ve öşr-i kuvan (bal arısı) ve öşr-i bostan ve resm-i arusan (evlenme vergisi) ve adet-i agnam (koyun ve keçi vergisi) ve tabuy ı zemin (çifçilik yapanlardan alınan vergi) ve deşt-bani hasıl (gelir) kayd olınmış iken yedlerinde olan (ellerinde) suret-i deftere şart-ı vakıflarına has emini olan Hüseyin Ağa amel itmeyüb vakfa küll-i gadr (haksızlık) itmetle Karaman valisine ve Kengri (Çankırı) valisine zülmen (haksız) aldığın şer’an geri alınmak babında ferman-ı ali-şan ricasiyçün der-i devlet-medara (hükümdara) arz ve i’lam olındı baki ferman dergaha adalet adaletindir.

Ed-Dai Şeyh Elvan min Sülale-i Hacı Bektaş Veli Seccade-nişin

Kengri (Çankırı) sancağından vaki Keskün nahiyesine tabi karye-i Şeyh Koç Baba vakf-ı zaviye Şeyh Koçi Baba der-karye-i mezbur hüccet-i şer’iyye ve defatır-ı kadime (eski defterler) mukteza (yazılan) Şeyh Koçi Baba zaviyesinin vakfı olub avarız-ı divaniye (yasalara göre alınan vergiler) ve tekalif-i örfiyyeden yasa gereği olmayan idareten lüzum üzere alınan vergiler muaf oldukları defter-i atikde (eski defter) mestür (yazılmış) olmagın vech-i meş ruh üzere defter-i cedide (yeni defter) kayd olınma nefer elli yedi zemin üç mevzi bir hasılı tahtında hınta (buğday) ve şair (arpa) ve öşr-i meyve ve öşr-i kuvan ve öşr-i bostan ve resm-i arusan ve adet-i agnam (koyun ve keçi vergisi) ve resm-i tapuy-ı zemin (çiftçilik yapanlardan alınan vergi) yekün bin otuz beş ve resm-i beher nim fi on sekiz ve beher bennak fi on ikişer fi beher mücerredaltışar ve beher heva yekün sekiz yüz on ve havas-ı hümayun deyu defter-i evkafda muharrer kalemiyle tahrir ve yüz elli bin akçe (1250 kuruş-12,5 lira) yazılı adet-i agnam liva-i Kengri gayr-i ez adet-i agnam yürükan-ı nahiye-i Kengri ve evkaf-ı selatin oldığı defter-i mufassılda ve defter-i icmalde (kısıltma) havas-ı hümayün mülhakatından (devlet hissesi) olmat üzere tahrir ve defter olmışdır ferman devletlü Sultanım Hazretlerinindir.

 

SAHH

VAKIFDIR

Der- Liva-i Kengri (Çankırı) nahiye-i keskün karye-i Şeyh Koçi bab vakf-ı zaviye Şeyh Koçi baba der-karye-i mezbur müccet-i şer’iyye ve defatır-ı kadim mukteza Şeyh Koçi Baba zaviyesinin vakfı olub avarız-i divaniye ve takalif-i örfiyyeeden muaf oldıkları defter-i atikde mestur olmağın vech-i meşruh üzere defter-i cedide kayd olındı tabi

Keskün          Neferen         Zemin            Mevzi

57                   3                     1

HASIL : Hınta-kile               Şair-müd                   öşr-i meyve               öşr-i kuvan

4-400 para                         2-120 para                30                               20

Öşr-ibostan               Resm-i arusan         Adat-ı agnam           Ressm-ı tapuy  zemin

25                               60                               240                             140

 

YEKÜN : 1035 Para (345 kuruş-3.45 lira) bad-ı heva : 5

HAS_I HÜMAYÜN : Beher nim fi 18 ve beher bennak fi 12’şer ve beher mücerred fi 6 ve heva yekün 810 para

Karye-i mezbure kadime Anatoli toprağı olub kadimden Kengri sancağına yazılu gelüb katib-i adet Kırşehir’i sancağına tahrir idildikde hilaf-ı emr Kırşehiri’re tabi yazıldığı arz olındıkda defatır-ı kadim mukteza şeyh girü Kengri sancağına yazılmak ferman olmağın ber-mucib ferman-ı ali vech-i meşruh üzere defter-i cedide kayd olındı.

EVKAF

İCMALDİR : Der-Liva-i Kengri Havas-ı Hümayün adet-i agnam liva-i Kengri gayr-i ez yürükan-i nahiye-i Kengri der-icmal 150 000 akçe (1250 kuruş-12.5 lira)

MUFASSALDIR : Adet-i agnam liva-i Kengri gayr-i ezadet-i agnam yürükan, nahiye-i Kengri ve evkaf-ı selatin  150 000

TATBİK : Mühri mutabıkdır Ferman saadetlü Sultanım Hazretlerinindir. Fi 3 Zilhicce sene 1124 (Aralık 1712) İMZA 29.Za. sene 1124

 

BELGE

BOA- CEVDET EVKAF NO: 22839

 

 

Belge Çevirisi: Ahmet Hezarfen

CEM Vakfı Arşivi