İSTANBUL’DA, KIZILBAŞ (İran) ELÇİSİYLE GELEN SAZENDENİN İSTANBUL’A KIZILBAŞ (İran) MÜŞERREF OLMASI (Müslüman Olması)

 

YAZI       

29 Cemaziye-l-evvel 1035 (Mayıs 1616) yılı, Padişah 1. ahmed dönemi, Sadrazam: Öküz Mehmed Paşa’dır (Bu paşa hakkında bir takım fıkralar anlatılmaktadır.) Bu padişah döneminde Osmanlı İmparatorluğunun “Duraklama Devri” başladı bundan önce padişahlık babadan büyük oğula geçerdi. 1. Ahmet ise saltanatın hanedanın en büyük erkek mümessiline (özümleyen) geçmesi usulünü getirdi.

O yıl: vezir-i a’zam Kara Mehmet (Öküz Mehmet) Paşa’nın (Eylül-Ekim) Erivan Kuşatması, 1618’e kadar İranlılarla savaşa devam edildi. Osmanlı devleti Avusturya ile ZİTVATOROK (Macaristan’da küçük bir kasaba) antlaşmasının düzeltilerek yenilenmesine ilişkin barış antlaşması imzalandı, bu antlaşma ile bundan önce padişahlar borış masası başında isteklerini karşıdaki devlete ettirirdi. Bu dönemde Kuyucu Murat Paşa Celalilerin ayaklanmasını bastırmak bahanesiyle Anadolu’yu kana buladı.

HATT-I HÜMAYUN: MAHALLİNE KAYD OLUNA DEYU ÇAVUŞLUK DERGAH-I ALİ HATT-I HÜMAYUN

KIZILBAŞ (İran) elçisiyle gelüb şah’ın mu’teber ve makbul sazendelerinden (çalgıcı) olan Murad şeref-i İslamla (sanki önceleri Müslüman değilmiş) müşerref olub müstahakk-ı ayenet olmağın İslam Şerefine ibtidadan yirmi (20) akçe ulufe (Yeniçerilere üç ayda bir verilen maaş) ile dergah-ı ali çavuşlarına ilhak (tatılma) olınmak.

 

BELGE

BOA – Ali Emiri Tasnif, 1. Ahmed, No 678

Osmanlı Arşivi’nde A. SK-1529 No’lu dosyada:

 

CA’FER BABA TEKKESİ

Üsküp (Skopya-Makedonya (da) tekye-nişin olan Celü Şehzade

Fi Selh-i (30) Receb sene 1066 (Nisan 1656), 4. Mehmet dönemi

 

ALTUN KADIN TEKKESİ

Zağray-ı atik (Eski Zağra, Stara Zagora – Bulgaristan’da)’te bulunmaktadır.

 

BUZBUZ BABA ZAVİYESİ

Gümülcine’de bulunmaktadır. Halen Ali’nin vefat etmesinden Muslu’nun arzı ile türbedarlık Mustafa’ya verilmiştir.

 

KESKİN MEHMET PAŞA TÜRBESİ VE GAİB DEDE

Ağrıboz (Yunanistan’da) da bulunmaktadır.

 

MAHMUT AĞA ZAVİYESİ

Manastır (Bitolya-Makedonya’da) da bulunmaktadır. Zaviyede meşihat Receb Bin Abdürrahim’e verilmiştir.

 

AHMET AĞA ZAVİYESİ

Siroz (Serez-Yunanistan’da) bulunmaktadır. Günde beş akçe ile şeyh olan İbrahim’in pir ve ihtiyar olub el çektiğinden yerine oğlu Mustafa’ya mütevellilik verildi. Fi Gurre (1) Receb sene 1066 (Nisan 1656)

 

EL ALDI SULTAN ZAVİYESİ

Ilıca Kazası’nda bulunur, Gazi Evronos Bey Zaviyesi, Serez’dedir. Mihal Bey İmareti Edirne’dedir.

 

Osmanlı Arşivi’nde A. Rsk – 1526 No’lu Dosyada

 

FAHREDDİN HATUN ZAVİYESİ

Ilıca Kasabası’nda bulunmaktadır.

 

ALİ ÇAVUŞ ZAVİYESİ

Yenişehir Fener (Larisa-Yunanistan’da) Kasabası Cum’a Mahallesi’nde bulunmaktadır.

 

Osmanlı Arşivi’nde A. R S K – 1529 No’lu Dosyada

SARAY-I ATİK (Eski Saray)’TE HALİL EFENDİ’NİN VEFATINDAN

Ali Baba Mahallesi’nde – BOSNA

Tekye-nişin HACI İBRAHİM

Şeyh Ali’nin üzerinde iken Halil’in karışmasıyla suret-i ruus verildi.

 

 

Belge Çevirisi: Ahmet Hezarfen

CEM Vakfı Arşivi