DİMETOKA (Didyemetikon-Yunanistan’da)

 KIZILDELİ SULTÂN TEKKESİ YAKININDA YAPILACAK “TATAR PANAYIRI”NA GELECEK ALEVÎ-BEKTÂŞÎLERİN YAKALANIP HAPSEDİLMESİ

 

              

YAZI           :19. Z. 1241 (Temmuz 1826) yılı, Padişâh II. Mahmut zamın, o yıl Yeniçeri Ocağı kaldırılırken bu ocağın dayandığı BEKTÂŞÎ TARİKATI’na karşı soruşturma ve kovuşturma başlatıldı. Ünlü Babalar idam edildi diğerleri uzak yerlere sürgün edildi, tekkelerin bazıları yıktırıldı.

O yıl, Nisan ayında Mısırlı İbrahim Paşa Misolongi (Yunanistan’da) yi Yunan isyancılardan kurtardı.

 

KİMDEN     :Çirmen Mutasarrıfı s’ad Paşa’dan şukka

 

KİME          :Kapıkethüdası (Valilerin merkezde bulunan yetkili kişileri) na

 

KONU                   :Çirmen (Bulgaristan’da Mustafapaşa- Svilengrad (ipek kasabası) mutasarrıfı Es’ad Paşa’nın şukka (küçük tezkere)’sında Dimetoka (Yunanistan’da)‘daki KIZILDELİ TEKKESİ’ne yakın bir yerde her yıl olduğu gibi bu yılda TATAR PANAYIRI kurulacağı, bu panayırın yöre halkına pek kazanç sağlamadığı gibi tarım ürünlerine zazarı bile olmaktadır. Yalnız bu panayırı bahane edip gelecek kişilerin çoğu bu tekkeyi sevip sayan tarikat ehli ihvan olacağı ve birkaç hafta sonra Muharrem ayında MÂTEM için de toplanacaklar. Bunlara engel olmak için çıkan padişâhın yüce buyruğunu uygulamak için emir beklendiği Kapıkethüdası da Divân-ı Hümayûn’a sunduğu arızada:

“Daha önce de sadra’zam hazretlerine birdirmiştik. Bu KIZILDELİ TEKKESİ yakınındaki panayırı bahane edip Muharrem ayındaki MÂTEM  için gelecek tarikata mensub kişilerin toplanmasına meydan vermemek için bunlardan tekkede bulunan 70-80 kadar kişi tevkif edildi, bunlar hakkında nasıl işlem yapılacağı yüce padişâhın buyruklarından olmakla gerekli iznin verilmesi “ istenirken Divân-ı Hümayûn’dan:

SAHH (Başka yerde bu gibilere ne yapılırsa siz de yapınız ) diye buyurulmaktadır.

 

BELGENİN TRANSKRİPSİYONU

ÇİRMEN MUTASARRIFI ES’AD PAŞA KULLARININ KAPU KETHUDASINA MEB’US ŞUKKASIDIR

 

Bismehu

 

ATUFET-KARA

 

Dimetoka Kazası’nda vaki KIZILDELİ TEKYESİ kurbunda (yakınında) kain bir mahalde işbu tarihden yedi sekiz gün sonra TATAR PANAYIRI dimekle meşhur bir panayır olub civar kura (köyler) ve kasabatdan üç beş bin adam tecemmu (toplanma) itmekde iseler de cem olanların ekserisi KIZILDELİ Dergâhına müteallik(ilgili) olan kabileden oldıklarını Dimetoka a’yanı tahrir ü inha itmetden naşi panayır-ı mezkûr (sözü geçen) bin günden ibaret olub ahz u i’tası (alış veriş) cüz’i oldığından civarından kain kura ahalisinin mezruatına zarar ü ziyan bahanesiyle panayır-ı mezkûrın ma’um-ı atufiyyetleri olduğı üzere bundan sonra Muharrem (Muharrem ayı) içinde mâtem cem’iyyetleri dahi olmak hasebiyle taife-i mezbure (adı geçen takım) haklarında sünuh eden (çıkan) irâde-i aliyyenin (yüce buyruk) bu tarafta dahi icrâsı içün lâzıme-s-sudur olan (çıkması gerekli) emr-i şerifin serian (acele) ısdarı tesyar (çıkarılıp yollanması) buyurulması hususi hak-i pay-ı (ayağının tozu) olan sadâret penâhiye (sadr’a’zam) ifade himmet (gayret) buyurmaları müsted’amızdır (dileğimiz)

 

Fi 19. Z. 1241 (Temmuz 1826) yılı

MUHİR (Es’ad)

 

Yukarıdaki yazıya Sadr’a’zam’ın Der-Kenarı,

 

SULTÂNIM,

Husus-ı mezkûre dair akdemce (önce) virüb eden (gelen) isti’lam-nâme-i (bilgi isteme) samiye (sadr’a’zamla ilgili) cevab olarak gönderilmiş olan arızamın şimdiye dekin takdim olınmış idüği zahir ise da henüz iktizâ iden cevab-ı sami ile lâzıme-s-sudur olan fermân-ı âli ısdar ü tesyare vakit olmamış olub mukaddem inha olınan (okunamadı) üzere olunan KIZILDELİ TEKYELERİ’nde yetmişer sekner ihvaniyle (candan tarikat arkadaşları) mübaşirler dahi tevkif olunmakda ve işbu panayır ve MÂTEM MEVSİMLERİ dahi vesile-i cem’iyyetleri olmak mülahazası ile hatıra gelmekte olan ta’kibden hemen mukaddimen istid’a kılınmış olan emr-i şerif ile ana  dair lâzım gelen emir-nâme-i saminin (sadra’zamın buyruğu) serian ve acilen irsâle (yollanması) hususuna himmet buyurılmasını devlet-lü veliy-yü-n-niam Saadr-ı – a’zam efendimiz hazretlerine ifâde birle serian irsâline bezl-i himem-i şerifleri mütemannalardır.

SAHH

 

BELGE: BOA- Hatt-ı Hümayûn II.Mahmud No: 17515

 

Kaynak: Ahmet Hezarfen, Tarihi Belgeler Işığında Kızıldeli Sultan (Seyit Ali Sultan) Dergahı, CEM Vakfı Yayınları: 14, İstanbul 2006, Sayfa: 74-77