DİMETOKA’DA TEKKELER

 

Ahkâm-ı Selâtin mücibince, bundan evvel Develi Dede zâviyesinde şeyh olanlar ne suretle mutasarrıf iseler. Develi dede namıyle müruf Abdullah Bin Yusuf’un o vechile ayende ve revendeye (gelip geçenler) öylece hizmet etmesi…kaydından bu zâviye anlaşılmaktadır.

309. İLYAS-ZADE MEHMED EFENDİ ZÜVİYESİ : (baş. V. Arş) Evkaf defterinde mezkûrdur. Meşruhatı yoktur.

310.  İSFENDİYÂROĞULLARINDAN İBRAHİM BEY-ZADE MAHMUD BEY ZÂVİYESİ: (Bş. V. Arş)’de 1215 senesinde 37-19-25213-K.25576 Nolu mukayyeddir.

311 İSFENDİYAROĞLU MUSTAFA BEY ZÂVİYESİ : Bş.V.Arş. Tapu defterinde 1274 yılında R.189/133 Nu’da kayıtlıdır.

312. KIZIL SULTÂN-KIZIL DELU (DELİ) SEYYİD ALİ ZÂVİYESİ :

Dimmetoka’da bir çok yerlere adını bırakmış olan bu zat, ilk defa Ömer Lütfi Barkan merhumun Kolonizatör türk Dervişleri makalesinde, Ankara Tapu Kadastro U.M.’deki kayıklara istinaden tanıtılmıştır. (a.  M. 339-340 s.) bu kayda göre 804 (1401-1402) senesinde Yıldırım Beyazıt Sultân tarafından temlik olunan Darı Bükü, Büyük Viran ve Torfilli (1) kariyeleri temlik olunmuş. Tatar Viranı, Ak Pınar Kavacık Mezraları, darı bükü hududlarına alınmış ve o vakıf tesis olunmuştur. Evlâd-ı ale’l-iştirak bunlara mutasarrıf olup yolculara hizmet ederler. Aynı meâlde olarak Edirne-Paşaeli Livası eserinde (186-87s.) ‘da neşolunmuşdur. İkisi arasında fark Kızıldeli tırunlarını 34’den 41’e çıkmış olmasıdır. Biz de Osmanlı Mimarisi’nin İlk Devri (.c 293.s. ) da hulasalarını bildridik.

Son zmenlerde (bş.V.Arş.) ‘de Ali Emiri Musa Çelebi tasnifinde bu zata aid birkaç vesika ele geçti. Birisi Evlail-i Muharrem 815 (1412 Nisan ortaları) bir (bitti)’de, Musa Çelebi bu vakfı mukarrer ve tekalifden muaf tutmaktadır. Aynı suretle 1024 Rebiül Ahir gurresinde (Mayıs 1615 başı) I.Sultân Ahmed’in ve1051 Rebiül Evvili evahirinde (1641 Ağustos başı) I.Sultan Mahmud’un mukarrernâmeleri ve 1051 Ramazanında tanzim edimleş hududnâme ve muhasebe defteri vardır. Bunların numaraları 468,499,2891,4008’dir. Dimetoka’nın garbındada bir köy ve civarına vasıl oldukça uzun bir dereye bu zatın ismi verilmiş bulunmaktadır. Bu zatın vakıf mezra ve çiftliği Dimetoka’nın 20 Km. garbındadır. Bu Kızıldeli Sultân ile başlayan yerleşme Dimetoka’nın yakın çevresinde 25. bundan başka köylerinde 10 kadar zâviye ve tekyenin çıkmasına yol açmıştı.

 

313.MÜRSEL BABA ZÂVİYESİ : (Bş. V. Arş)’DE 1284’DE

kaydedilmiştir.

 

314. MÜRSEL BABA TÜRBESİ : Bu zatın türbesi veya kabri Evliya tarafından ziyaretgâh olarak gösterilmiştir.

 

315. PAZAR BEYİ’İ mahallesi NAKŞİBENDİYE-i HALİDİYE TEKYESİ: (Ev.K:K) de Şeyh Mehmet Kudsi Bin Seyyid Hacı Hüseyin’in 25 altın ile bir menzil vakfetmesinden tekye’de belli olmaktadır. Bu zatın tekyenin şeyhi olup olmadığı hususunda bir sarahat yoktur.

 

316.ŞAHİN BABA-ŞAHİN SUFİ SULTÂN ZAVİYESİ (Bş. V. Arş.) Vakıf Defterinde ikisi de 1141, birincisi R.36/227-278, ikincisi 77/22,77/240. 136/16 R. 278 meşruhatıyla kaydolunmuştur. (Ev.K.K)de bu tekyey Ahmed Çelebi7nin zamm-ı vakfı iki yerde geçmektedir.

 

318. PADİŞÂH SARAYI: Evliya iç kalede olduğunu söylemektedir.

 

319. NASUH BEY HANI : Evliya mamur olduğunu bilmektedir.

 

 320-321 İsmi verilmeyen İKİ KERVANSARAY : Evliya aded olarak bilrdirmekle iktifa eder

 

322. FERİDUN BEY HAMAMI : Evliya’nın bahsettiği bu hamam Badi Efendi’nin Riyaz-ı Belde-i Edirne yazmasında da vardır, tarih mısrası verilmiştir.

 

Hisaben 979 (1571-1572) tutmaktadır. Her iki müellif 1030 (1620-1621) II:Sultân Osman tarafından tamir edildiğini bildirirler.

 

323. ORUÇ BEY FISILTI HAMAMI: Evliya Çelebi musanna, binası latif olup bur kemerinin altındaki delikten söylenenlerin bir uçtaki diğer deliği kulağını koyan tarafından hatasız noksansız işitildiğini bildirir. Hamam şimdi harabe halindedir büyük bir kısmı yıkılmış, kalanlar da bir taş yığını halini almıştır.

 

324. YILDIRIM HAMAMI : (Bş.V,Arş)25-26s.’da 616 Nu ile bildirilmektedir.

 

325.ABDULLAH köyünde KOCA MUSA OĞLU HÜSEYİN AĞA CAMMİ (Ev.K.K.)’de mezkûrdur.

Avrupa’da Osmanlı Eserleri DR.EKREM HAKKI AYVERDİ (İstanbul Fetih ****).

 

Kaynak: Ahmet Hezarfen, Tarihi Belgeler Işığında Kızıldeli Sultan (Seyit Ali Sultan) Dergahı, CEM Vakfı Yayınları: 14, İstanbul 2006, Sayfa: 113-116